درس پنجم علوم تجربی پایه ششم ابتدایی ( زمین پویا ) | متن درس | سوالات | پاسخ فعالیت ها | کلاس اینترنتی ما (مومکا)

کلاس اینترنتی ما ( مومکا ) – متن کتاب درسی و سوالات درس پنجم کتاب علوم تجربی پایه ششم ابتدایی تحت عنوان زمین پویا در زیر آورده شده است. امید است که از آن بهره گرفته و استفاده لازم را ببرید.

درس پنجم علوم تجربی پایه ششم ابتدایی زمین پویا (نکات  و توضیح درس)

📚 نکات علوم تجربی ششم
🔴 بررسی و بیان نکات درس ۵ : زمین پویا


زمین لرزه چگونه به وجود می‌‌آید؟

زمین لرزه یکی از پدیده‌های طبیعی است که در کره‌‌ی زمین رخ می‌دهد. هنگام وقوع برخی از زمین‌لرزه‌ها، خسارت‌های جانی و مالی به وجود می‌آید.

وقوع زمین‌لرزه باعث آزاد شدن انرژی درونی زمین می‌شود.

آتشفشان

آتش‌فشان زمانی اتفاق می‌‌افتد که مواد آتش‌فشانی از داخل زمین به سطح آن راه پیدا می‌کند و سنگ‌های آتش‌فشانی را به‌ وجود می‌آورد.

مواد خارج شده از دهانه‌‌ی آتش‌فشان‌ها به سه دسته‌‌ی جامد، مایع و گاز تقسیم می‌شود.

آتش‌فشان‌ها از نظر فعالیت ممکن است فعال، نیمه فعال و یا خاموش باشند.

به آتش‌فشان‌هایی که در حال حاضر یا در سال‌های اخیر مواد آتش‌فشانی (جامد، مایع وگاز) از دهانه‌ٔ آنها خارج شده است، آتش‌فشان فعال گفته می‌شود.

در آتش‌فشان‌های نیمه‌فعال مانند دماوند و تفتان، فقط گاز از دهانه‌‌ی آن خارج می‌شود. به آتشفشان‌هایی که هیچ‌گونه ماده‌ای از دهانه‌‌ی آن‌ها خارج نمی‌شود، آتش‌فشان خاموش گفته‌ می‌شود؛ مانند سهند و سبلان.

ساختمان کوه های آتشفشان چگونه است؟

ساختمان کوه های آتشفشان چگونه است ؟ - صفحه 36 درس پنجم علوم تجربی ششم ابتدایی - زمین پویا - کلاس اینترنتی ما - مومکا

درس پنجم علوم تجربی پایه ششم ابتدایی زمین پویا (پاسخ فعالیت ها)

📚 گام به گام علوم تجربی ششم
🔴 جواب فعالیت های درس ۵ : زمین پویا


آزمایش کنید (صفحه‌ی ۳۲ کتاب درسی)


هر یک از گروه های کلاس ، یک عدد تخم مرغ آب پز شده ( همراه پوست ) را به کلاس بیاورند.

  • با انگشت خود به پوسته تخم مرغ فشار وارد کنید.
  • یک بار هم با انگشت خود به سفیده ی تخم مرغ فشار وارد کنید.
  • چگونگی عکس العمل پوسته وسفیده ی تخم مرغ را با هم مقایسه کنید و نتیجه را به کلاس گزارش دهید.

پوسته ی تخم مرغ سخت اما شکننده است. سفیده ی تخم مرغ نرم است و با فشار له می شود و ممکن است انگشت دست در آن فرو رود.

  • سپس تخم مرغ را به وسیله ی چاقو از وسط نصف کنید و لایه های آن را با لایه های زمین مقایسه کنید.

تخم مرغ سه لایه دارد: پوسته، سفیده و زرده. زمین هم سه لایه دارد: پوسته، گوشته و هسته

پوسته تخم مرغ مثل پوسته زمین است، گوشته زمین مانند سفیده تخم مرغ است و هسته شبیه زرده تخم مرغ می باشد.


کاوشگری (صفحه‌ی ۳۳ کتاب درسی)


۱- یک قطعه چوب خشک و یک قطعه چوبِ تَر با قطر تقریبی یک سانتی‌متر و طول ۷۰ سانتی‌متر بردارید. چوب‌ها را طوری روی میز محکم ببندید که فاصله‌ی ابتدای هر دو تا لبه‌‌ی میز یکسان باشد.
۲- از هر یک از چوب‌ها یک وزنه‌‌ی ۲۰۰ گرمی آویزان کنید (فاصله‌‌ی محلّ قرار گرفتن وزنه‌ها با انتهای هر دو چوب باید یکسان باشد). چه چیزی مشاهده می‌کنید؟ فاصله‌ٔ وزنه تا زمین را اندازه‌گیری و یادداشت کنید.

چوبی که تر هست مقداری خم می شود و چوب خشک تغییری نمی کند و کمی به انتهای چوب که روی میز قرار دارد فشار وارد می شود.

۳- قسمت دو را با وزنه‌های ۳۰۰ و ۳۵۰ گرمی تکرار و مشاهدات خود را در جدول زیر یادداشت کنید.

جرم وزنه (گرم) ۲۰۰ ۳۰۰ ۳۵۰
فاصله‌‌ی وزنه تا زمین (سانتی‌متر) چوب خشک ۹۴ سانتی متر ۸۹ سانتی متر ۸۳ سانتی متر
چوب تر ۹۹ سانتی متر ۹۷ سانتی متر ۹۶ سانتی متر
  • نتیجه‌‌ی کاوش خود را در یک یا چند سطر بنویسید.

چوب خشک بسیار راحت از چوب تر می شکند. وقتی که چوبِ تَر شود قدرت خم شدن آن بالا می رود و گاهی ممکن است که تا انتها خم شود اما نشکند ولی چوب تر به محض این که فشار بیشتری نسبت به مقاومتی که دارد را متحمل شود می شکند.


فکر کنید (صفحه‌ی ۳۴ کتاب درسی)


آیا همه‌‌ی زمین لرزه‌ها باعث خرابی در سطح زمین می‌‌شوند؟ چرا؟

خیر، بیشتر زمین‌لرزه‌ها خفیف هستند و در زیر اقیانوس‌ها رخ می‌دهند و انرژی آزاد شده در آن‌ها به مقدار کمی است و همین عامل از ذخیره انرژی درون زمین و وقوع زمین‌لرزه بزرگ جلوگیری می‌کند. از طرفی، در میزان خرابی‌ها و خسارت‌های حاصل از زلزله، علاوه بر شدت و قدرت زلزله، استحکام زمین و ساختمان‌ها نیز تأثیر دارند


علم و زندگی (صفحه‌ی ۳۵ کتاب درسی)


با توجه به تأثیرات زمین‌لرزه‌هایی که باعث خسارت‌هایی در محیط زندگی می‌شود، جدول زیر را تکمیل کنید.

اثرات حاصل از زمین‌لرزه

بهداشتی ساختمانی اجتماعی
  • آلودگی آب‌ها
  • کمبود آب سالم و بهداشتی
  • کمبود دارو
  • آسیب به بیمارستان‌ها
  • شیوع بیماری‌های واگیر
  • کاهش کادر پزشکی و پرستاری
  • تجمع زباله‌ها و جانداران مرده
  • افزایش جانوران ناقل بیماری
  • آلودگی غذا
  • تخریب مدارس
  • تخریب جاده‌ها
  • ریزش آوار
  • از بین رفتن آثار باستانی
  • تخریب منازل مسکونی
  • شکستن سد
  • آتش سوزی
  • برق گرفتگی
  • افتادن تیرهای برق
  • خراب شدن راه‌پله ها و آسانسورها
  • افتادن تیرهای برق
  • شکستن شیشه ها
  • از دست دادن عزیزان
  • اضطراب و استرس
  • بی‌سرپرست شدن زنان و کودکان
  • بروز مشکلات اجتماعی مانند دزدی و ناامنی
  • بیکاری
  • رکود اقتصادی
  • فقر و مهاجرت ناخواسته

فکر کنید (صفحه‌ی ۳۵ کتاب درسی)


یکی از بازیکنان فوتبال در مسابقه‌ای بر اثر برخورد با بازیکن حریف، دچار شکستگی ساق پاشد؛ پس از چند ماه استراحت و درمان، دوباره به میدان بازی فوتبال برگشت. به نظر شما اگر همان پای این بازیکن، دوباره آسیب ببیند، احتمال شکستگی پای او در کدام قسمت بیشتر است؟ 

به احتمال زیاد ساق پای وی و خصوصا بخشی که پیشتر آسیب دیده بود، چون این بخش به علت شکستگی قبلی دارای مقاومت کمتری است، مجدداً دچار آسیب خواهد شد.


گفت‌و گو (صفحه‌ی ۳۵ کتاب درسی)


آیا شما تاکنون زمین‌لرزه‌ای را تجربه کرده‌اید؟ آیا می‌دانید قبل از وقوع، در هنگام وقوع و پس از وقوع زمین لرزه چه اقداماتی را باید انجام دهید؟ با راهنمایی معلّم خود درباره‌ٔ این موارد گفت‌وگو و جدول زیر را کامل کنید.

اقدامات قبل از وقوع زمین‌لرزه

اقدامات هنگام از وقوع زمین‌لرزه

اقدامات بعد از وقوع زمین‌لرزه

مقاوم سازی ساختمان‌ها  حفظ خونسردی کمک به مصدومین
شناسایی و مشخص کردن مکان‌های امن سریع رسیدن نیروهای امداد برای کمک رفع خسارات
تقویت سرعت خدمات رسانی نیروهای امدادی پناه گیری مناسب راهنمایی مصدومین
برگزاری مانور زمین‌لرزه رفتن به مکان‌های امن کمک به مردم
به همراه داشتن وسایل کمک‌های اولیه خارج کردن خود از آن محل توجه به هشدار و پیام‌های مسئولین
برگزاری کلاس‌های آموزشی برای آماده شدن هنگام زلزله از وسایلی که احتمال سقوط دارند دوری کنیم (کمد‏‌‏ و آینه) قطع کردن برق محل
آمادگی برای تخلیه فوری محل کمک به افراد کم‌ توان قطع کردن گاز محل


گفت‌و گو (صفحه‌ی ۳۵ کتاب درسی)


درباره مهم‌ترین زمین لرزه‌های ۵۰ سال اخیر ایران، از نظر محل وقوع و خسارت‌های وارد شده، اطلاعات جمع‌آوری کنید و به کلاس گزارش دهید.

  • در سال ۱۲۸۸ در منطقه سیلاخور زمین لرزه ای به بزرگی ۴/۷ ریشتر بوقوع پیوست که ۸۰۰۰ کشته و ۶۴ تخریب روستا را به همراه داشت.
  • در سال ۱۳۰۹ زمین لرزه با بزرگی ۴/۷ ریشتر سلماس را لرزاند که باعث کشته شدن ۲۵۱۴ نفر و تخریب ۶۰ روستا شد.
  • شهر لار در سال ۱۳۳۹ با یک زمین لرزه ۷/۶ ریشتری لرزید که ۴۰۰ نفر در این حادثه کشته شده و ۷۵ درصد شهر نیز تخریب شد.
  • زمین لرزه بوئین زهرا نیز با شدت ۲/۷ ریشتر و ۱۰۰۰۰ کشته در سال ۱۳۴۱ به وقوع پیوست.
  • در سال ۱۳۴۷ نیز زمین لرزه ای به بزرگی ۴/۷ ریشتر دشت بیاض را لرزاند که منجر به کشته شدن ۱۰۵۰۰ نفر و تخریب ۶۱ روستا شد.
  • ۱۳۵۱ منطقه قیر با زمین لرزه ۹/۶ ریشتری لرزید و ۴۰۰۰ نفر را به کام مرگ برد.
  • ۱۳۵۶ خورگو با ۷ ریشتر لرزید که در آن ۱۲۸ نفر کشته شدند.
  • زلزله طبس با شدت ۷/۷ ریشتر در سال ۱۳۵۷، ۱۹۶۰۰ کشته و تخریب ۱۶ روستا را به دنبال داشت.
  • در سال ۱۳۵۸ هم قائن با شدت ۱/۷ ریشتر لرزید که در اثر آن ۱۳۰ نفر جان باختند.
  • ۱۳۶۰ سیرچ با شدت ۴/۷ ریشتر به لرزه درآمد و ۱۳۰۰ نفر کشته شدند و ۸۵ درصد شهر هم تخریب شد.
  • رودبار و منجیل در سال ۱۳۶۹ با شدت ۴/۷ ریشتر لرزید که ۳۵۰۰۰ نفر کشته به همراه داشت.
  • بیرجند هم در سال ۱۳۷۶ با شدت ۳/۷ ریشتر لرزید و ۱۵۰۰ نفر کشته بر جای گذاشت.
  • در سال ۱۳۸۱ هم آوج در اثر زمین لرزه با خسارات زیاد در شهر و روستاها روبه رو شد. شدت زلزله آوج ۶/۶ ریشتر بود.
  • بم هم در سال ۱۳۸۲ با قدرت ۵/۶ ریشتر با خاک یکسان شد که ۴۱۰۰۰ نفر در اثر آن جان باختند.
  • زلزله بعدی در سال ۱۳۸۳ در فیروزآباد با شدت ۳/۶ ریشتر آمد که منجر به ریزش کوه و خسارات شد.
  • زرند هم در سال ۱۳۸۳ با شدت ۴/۶ ریشتر لرزید و ۶۱۲ نفر در آن کشته شدند و ۱۰ روستا تخریب شد.
  • در مردادماه سال ۱۳۹۱، در استان آذربایجان غربی و شهرهای اهر و ورزقان، ۳ زمین لرزه که بزرگ ترین آن ۶.۲ ریشتر قدرت داشت روی داد. در پی این زلزله ۳۰۶ نفر کشته شدند.
  • در سال ۱۳۹۶ زلزله ای به بزرگی ۷.۳ دهم ریشتر مرز ایران و عراق روستای ازگله نزدیک شهر سرپل ذهاب کرمانشاه را لرزاند و ۵۷۴ کشته و ۹۳۸۸ مصدوم به دنبال داشت

فعالیت (صفحه‌ی ۳۶ کتاب درسی)


با کمک معلّم‌ خود و متخصصان مانور زمین‌لرزه، مکان‌های امن مدرسه خود را شناسایی کنید و شیوه‌‌ی پناه‌گیری مناسب را در کلاس تمرین کنید.


فعالیت (صفحه‌ی ۳۶ کتاب درسی)


هنگام پختن برنج در کنار مادر خود  بایستید و در زمان جوشیدن، آن را به دقت مشاهده کنید. مشاهدات خود را بنویسید.

ورود و خروج بخار آب و تشکیل حباب‌های آب که بلافاصله پس از تشکیل می‌ترکند را مشاهده می کنیم. در حقیقت وقتی که فشار بخار مایع با فشار جو برابر می‌‌شود، مایع شروع به جوشیدن می‌کند. در این دما، بخار حاصل در درون مایع سبب ایجاد حباب و جوشش می‌شود. تشکیل حباب در دمای پایین‌تر از نقطه جوش غیر ممکن است، زیرا فشار هوا بر سطح مایع که بیش از فشار داخل آن است، مانع از تشکیل حباب می‌شود.

  • اگر شعله حرارت زیرظرف برنج را کاهش یا افزایش دهیم، چه اتفاقی می‌افتد؟

افزایش شعله موجب افزایش حباب‌ها خواهد شد و بالعکس کاهش شعله حرارت زیر ظرف برنج موجب کم شدن سرعت تشکیل حباب‌ها خواهد شد.

  • جوشیدن آب برنج را با جوشش مواد مذاب درون زمین مقایسه کنید.

همین اتفاق در مورد جوشش مواد مذاب هم رخ می‌دهد با این تفاوت که گازهای خروجی علاوه بر بخار آب شامل گازهای دیگری نیز می‌شود.


فعالیت (صفحه‌ی ۳۶ کتاب درسی)


در گروه خود، مقداری خاک رس را با آب، مخلوط و گل رس تهیه کنید. سپس آن را به شکل مخروط آتشفشانی در آورید که دهانه آن فرو رفته است. پس از خشک شدن، مقداری ماده شیمیایی آمونیم دی کرومات در دهانه آن بریزید و با نظارت معلم خود، آن را با شعله کبریت روشن و نتیجه را مشاهده کنید.

‌آمونیم دی کرومات یک ماده جامد تقریباً نارنجی رنگ است بعد از سوختن این ماده گاز نیتروژن و بخار آب و ماده جامد دیگری به رنگ سبز تیره تولید می‌شود این واکنش گرمای زیادی تولید می‌کند و بسیار سریع رخ می‌‌دهد. عمل سوختن آمونیوم دی کرومات چیزی به مانند فعالیت آتشفشان هاست که به منظور شبیه سازی فوران آتشفشان ها آزمایش آن در کلاس انجام می شود.


جمع آوری اطلاعات (صفحه‌ی ۳۸ کتاب درسی)


در مورد آتش‌فشان‌هایی که در سال‌های اخیر فعال بوده‌اند و همچنین کاربرد سنگ‌‌های آتش‌فشانی مانند پوکه‌‌ی معدنی و سنگ‌‌پا، اطّلاعات جمع‌آوری کنید و به کلاس گزارش دهید.

پوکه معدنی: دانه های سبک حاصل از فعالیت های آتش فشانی به عنوان مصالح ساختمانی در ساخت سقف و دیوار های پیش ساخته و به عنوان عایق صدا و گرما استفاده میشود. استفاده
درکشاورزی به دلیل خاصیت جذب و نگهداری آب. برای استفاده در ساختمان، سد ها، اسکله ها و پله ها و …
سنگ پا: از سرد شدن گدازه های آتش فشانی شکل میگیرد و به عنوان ساینده در صنعت چوب بری و مواد بهداشتی استفاده می شود.

جمع آوری اطلاعات صفحه 38 علوم تجربی ششم ابتدایی - کلاس اینترنتی ما - مومکا - سنگ پا - پوکه ی معدنی

آتشفشان های ایران

دماوند – سبلان – قلعه حسن علی – تفتان – سهند – سراخور – بزمان – درازو – شهسواران – ملک سیاه کوه

آتشفشان های فعال جهان

– نیاموراگیرا Nyamuragira در جمهوری دموکراتیک کنگو (فعال ترین کوه آتشفشان قاره آفریقا به شمار می رود، این کوه آتشفشان هر دو سال یک بار فوران می کند، آخرین فوران آن به سال دو هزار و ده باز می گردد)

– نیاراگونگو Nyiragongo در جمهوری دموکراتیک کنگو( فوران این کوه در سال دو هزار و دو نابودی بیش از هشتاد درصد خانه ها و ادارات شهر گوما در مرز رواندا و کنگو و مرگ بیش از هفتاد نفر را به همراه داشت؛ فوران این آتشفشان در سال هزار و نهصد و هفتاد و هفت، دو هزار کشته بر جای گذاشت).

– قله کامرون در کشور کامرون (این کوه ظرف دویست سال گذشته بیست بار فوران کرده است. در پای این کوه دریاچه ای به نام نیوس Nyos ایجاد شده که در اثر متصاعد شدن گاز دی اکسید کربن از سطح آب این دریاچه تاکنون هزار و هفتصد و چهل و شش انسان و هزاران جانور به علت خفگی جان خود را از دست داده اند).

 – کارتالا در کشور کومور. کوه های آتشفشان قاره آمریکا – کوه سنت هلن در کشور آمریکا ( در فوران این آتشفشان در سال هزار و نهصد و هشتاد، شصت نفر کشته شدند)

– پوپوکاتپتل Popocatépetl در کشور مکزیک ( این کوه از زمان آغاز فعالیتش تاکنون مرتبا فوران می کند) – پواس Poas در کاستاریکا (شدید ترین فوران های این کوه به سال های دهه پنجاه میلادی باز می گردد)

 – سرونگرو Cerro Negro در کشور نیکاراگوئه (شدید ترین فوران های این کوه به سال های دهه نود میلادی باز می گردد)

 – پاکایا در کشور گواتمالا ( از سال هزار و نهصد و شصت و پنج تاکنون همیشه فعال است) کوه های آتشفشان فعال در قاره آسیا

– کوه مایون در فیلیپین (آخرین فوران آن به سال های دو هزار و یک تا دو هزار و شش باز می گردد؛ فوران این کوه در سال هزار و هشتصد و چهارده بیش از هزار و دویست کشته بر جای گذاشت)

– آتشفشان مراپی در اندونزی (یکی از فعال ترین کوه های آتشفشان در جهان است، در آخرین فوران این کوه در اواخر دو هزار و ده بیش از سیصد و پنجاه نفر کشته شدند اما مرگبارترین فوران این کوه به سال هزار و نهصد و سی باز می گردد که هزار و سیصد و شصت و نه قربانی گرفت.

– کوه پیناتوبو در فیلیپین (آغاز فعالیت این کوه در سال هزار و نهصد و نود و یک ، هشتصد کشته و بیش از یک میلیون آواره بر جای گذاشت).

– کوه اوزنداکه Uzendake در ژاپن (از سال ۱۹۹۱ مرتبا فوران می کند؛ مرگبارترین فوران آن به سال ۱۷۹۲ باز می گردد که در آن ده هزار نفر کشته شدند). کوه های آتشفشان در قاره اروپا

– کوه اِتنا در ایتالیا ( مرتفع ترین کوه آتشفشان اروپا که آخرین فوران آن به سال دو هزار و هشت باز می گردد)

– کوه وزوو Vésuve در ایتالیا (از زمانی که این کوه در دوران باستان با فوران خود، شهر تاریخی پمپی را نابود کرد، تاکنون سی بار فوران کرده است؛ در آخرین فوران این کوه در سال ۱۹۹۴ بیش از بیست و شش نفر کشته و دوازده هزار نفر بی خانمان شدند).

– کوه آتشفشان ایافیول در ایسلند (فوران این کوه در آوریل دو هزار و ده، در قاره اروپا بحران ساز شد؛ یکصد هزار پرواز در این قاره به علت دود و خاکستر ناشی از فوران این کوه لغو شد و بیش از هشت میلیون مسافر هوایی ظرف یک ماه موفق به سفر نشدند. آتشفشان های مناطق حوزه دریای کارائیب

– کوه پِلِه Pelée در کشور مارتینیک (فوران این کوه در سال هزار و نهصد و دو بیش از سی هزار کشته بر جای گذاشت)

– کوه مونته سِرات در آنتیل انگلیس (از سال ۱۹۹۵ مرتبا فوران می کند؛ در فوران خود در سال ۱۹۹۷، پایتخت این مستعمره انگلیس یعنی شهر پلیموت به طور کامل از روی نقشه محو شد).


آزمایش کنید (صفحه‌ی ۳۸ کتاب درسی)


آیا می‌خواهید یکی از گازهای آتش‌فشانی را تولید کنید؟
۱- برای این کار مقداری جوش شیرین را در یک لیوان بریزید و سپس به آن مقداری سرکه اضافه کنید.
۲- مشاهدات خود را یادداشت و به کمک معلّم خود نوع گاز حاصل را تعیین کنید.
مشاهده می‌شود به محض ریخته شدن سرکه در جوش شیرین یک تغییر شیمیایی رخ داده با تولید گاز کربن دی اکسید محتوای داخل لیوان به بیرون فوران می‌کند. اگر ما کبریت روشنی را به لیوان آزمایش نزدیک کنیم، شعله‌ی کبریت خاموش می شود که نشان دهنده ی گاز کربن دی اکسید می باشد.


جمع آوری اطلاعات (صفحه‌ی ۳۸ کتاب درسی)


درباره آتش‌فشان‌ها اطلاعات جمع‌آوری و جدول زیر را تکمیل کنید.

فواید آتش‌فشان‌ها ضررهای آتش‌فشان‌ها
۱- تشکیل معادن آهن و مس ۱- انتشار گازهای سمی
۲- تشکیل چشمه‌های آب گرم ۲- زیان‌های مالی
۳-تشکیل دریاچه ۳- کشتار انسان‌ها و سایر جانداران
۴- توسعه گردشگری ۴- ریزش باران‌های اسیدی
۵- کوه‌زایی ۵- از بین رفتن مزارع و پوشش گیاهی
۶- ایجاد زمین‌های کشاورزی حاصل‌خیز ۶- ایجاد سونامی

فکر کنید (صفحه‌ی ۳۸ کتاب درسی)


ساکنان مناطق آتش‌فشانی چه موارد ایمنی را باید رعایت کنند؟
۱- آمادگی برای تخلیه فوری
۲- داشتن اطلاعات و اخبار زمین‌شناسی برای اطلاع از زمان دقیق فوران
۳- داشتن وسایل کمک‌های اولیه
۴- پناه بردن به مکان‌های امن
۵- استفاده از ماسک در هنگام فوران، جهت دوری از ذرات گرد و غبار
۶- آمادگی مقابله با خطر امواج بسیار بلند (سونامی) که در اثر فوران در اعماق دریا صورت می‌گیرد.
۷- آمادگی مقابله با خطر باران‌هایی ناشی از فوران
۸- ایجاد ایستگاه مراقبت در مناطق آتش‌فشانی
۹- برسی ساختمان زمین‌شناسی آتش‌فشان: یعنی از قبل باید مناطق گسلی و نحوه جریان آب در اطراف آتش‌فشان تعیین شود.

درس پنجم علوم تجربی پایه ششم ابتدایی زمین پویا (سوالات درس)

📚 سوالات متن درس پنجم علوم تجربی ششم ابتدایی ( زمین پویا )

🔴 سوال درس به درس علوم ششم : درس پنجم ، زمین پویا


۱. زمین لرزه چگونه به وجود می آید؟

وقتی در بین سنگ های زمین شکاف ایجاد می شود؛ سنگ ها به یکدیگر ساییده می شوند که در اثر آن زمین لرزش پیدا می کند و به صورت حرکت موجی، درون زمین مسیری را می پیماید و در نتیجه موجب لرزش زمین و شکستگی پوسته و زمین لرزه می شود.
۲. زمین لرزه باعث چه خسارت هایی می شود؟ 

خسارت های جانی و مالی

۳. زمین لرزه باعث چه چیزی می شود؟

وقوع زمین لرزه باعث آزاد شدن انرژی درونی زمین می شود.

۴. چه زمانی زمین لرزه اتفاق می افتد؟

زمین لرزه وقتی اتفاق می افتد که سنگ کره ی زمین در اثر نیروهای حاصل از درون زمین می شکند.

۵. زمین لرزه چگونه باعث تغییر در سطح زمین می شود؟

انرژی حاصل از شکستن سنگ کره ی زمین به صورت امواج لرزه ای از داخل زمین به سطح آن می رسند و باعث تغییراتی در سطح زمین می شوند .

۶. زمین لرزه ی خفیف یعنی چه؟

یعنی زمین لرزه با قدرت کم

۷. سالانه چند زمین لرزه خفیف در کشور رخ می دهد؟

حدود ده هزار زمین لرزه ی خفیف رخ می دهد .

۸. چرا مردم زمین لرزه های خفیف را حس نمی کنند؟

چون قدرت آن ها بسیار کم است و فقط توسط لرزه نگارها ثبت می شود .

۹. اثرات بهداشتی حاصل از زمین لرزه چیست؟

  • آلودگی آب ها
  • آلودگی برخی مواد غذایی
  • شیوع بیماری های واگیردار
  • جمع شدن زباله در سطح شهر
  • زیاد شدن جانوران منتقل کننده ی بیماری

۱۰. آثار ساختمانی حاصل از زمین لرزه را بیان کنید.

  1. خراب شدن ساختمان ها (ریزش آوار)
  2. شکستن شیشه ها
  3. شکستن سد ها
  4. افتادن تیرهای برق
  5. خراب شدن آسانسورها و پله ها

۱۱. اثرات اجتماعی حاصل از زمین لرزه چیست؟

  1. از دست دادن عزیزان
  2. بیکاری
  3. خراب شدن مکان های تاریخی
  4. تخریب ادارات و بیمارستان ها

۱۲. چرا هرچه زمین لرزه های خفیف بیشتر داشته باشد بهتر است؟

زمین لرزه های خفیف باعث آزاد شدن انرژی درونی زمین و جلوگیری از وقوع زمین لرزه های بزرگ تر می شوند .

۱۳. در چه جاهایی از کره ی زمین احتمال وقوع زمین لرزه بیش تر است؟

جاهایی که پوسته ی زمین دارای شکستگی است.

۱۴. فعالیت های انسان دوستانه ی بعد از وقوع زمین لرزه را نام ببرید.

  • کمک به مصدومین
  • ارسال کمک های مالی و غیر مالی
  • اهدای خون
  • کمک به افراد امداد رسان
  • پیداکردن و کمک کرد ن به افراد مانده در زیر آوار

۱۵. بعد از زمین لرزه چه نکات ایمنی را باید رعایت کنیم؟

  • قطع جریان برق ساختمان
  • استفاده نکردن از آسانسور
  • بستن شیر گاز اصلی
  • باز نگه داشتن خیابان ها
  • آمادگی داشتن برای پس لرزه ها

۱۶. مهم ترین زمین لرزه های ۵۰ سال اخیر ایران از نظر محل وقوع و خسارت های وارده را نام ببرید.

  1. زلزله ی طبس سال ۱۳۵۷ با حدود ۱۵۰۰۰ تا ۲۵۰۰۰ نفر کشته
  2. زلزله ی رودبار و منجیل سال ۱۳۶۹ با ۳۵۰۰۰ نفر کشته
  3. زلزله ی بم سال ۱۳۸۲ با ۴۱۰۰۰ نفر کشته

۱۷. ساختمان یک کوه آتش فشان چگونه است؟

هر آتشفشان سه قسمت اصلی دارد: ۱) دهانه : نوک آتشفشان است ۲) اتاقک مواد مذاب و داغ آتشفشان : محلی که مواد مذاب قبل از فوران آن جا جمع می شوند ۳) مجرای مرکزی : محل اتصال اتاقک به دهانه است.

۱۸. چه زمانی آتش فشان اتفاق می افتد؟

زمانی که مواد آتش فشانی از داخل زمین به سطح آن راه پیدا می کنند و سنگ های آتش فشانی را به وجود می آورند.

۱۹. مواد خارج شده از دهانه ی آتش فشان به چند دسته تقسیم می شوند؟ نام ببرید.

سه دسته: ۱ـ جامد ۲ـ مایع ۳ـ گاز

۲۰. آتش فشان ها از نظر فعالیت به چند دسته تقسیم می شوند؟ نام ببرید.

سه دسته: ۱ـ فعال ۲ـ نیمه فعال ۳ـ خاموش

۲۱. به چه آتش فشانی فعال گفته می شود؟

به آتش فشان هایی که در حال حاضر یا در سال های اخیر مواد آتش فشانی ( جامد ، مایع و گاز ) از دهانه ی آن ها خارج شده است، آتش فشان فعال گفته می شود .

۲۲. چه آتش فشانی نیمه فعال است؟

آتش فشانی که فقط گاز از دهانه ی آن خارج شود.

۲۳. به چه آتش فشانی خاموش گفته می شود؟

به آتش فشانی که هیچ گونه فعالیتی ندارد، آتش فشان خاموش می گویند.

۲۴. دو آتش فشان نیمه فعال و دو آتش فشان خاموش در ایران نام ببرید.

سهند و سبلان خاموش، دماوند و تفتان نیمه فعال

۲۵. هر یک از سنگ های آتش فشانی زیر چه کاربردی دارد؟

توف آتش فشانی: در ساختمان سازی کاربرد دارد .

پوکه ی معدنی: به عنوان عایق استفاده می شود و همچنین چون سبک است در ساختمان سازی کاربرد دارد .

سنگ پا: در حفظ بهداشت از آن استفاده می شود .

۲۶. مهم ترین گاز های خارج شده از دهانه ی آتش فشان چه هستند؟

بخار آب و کربن دی اکسید

۲۷. فواید آتش فشان ها را بیان کنید.

  1. تشکیل دریاچه
  2. توسعه ی گردشگری
  3. ایجاد زمین های حاصلخیز
  4. استفاده از انرژی گرمایی
  5. آزاد شدن انرژی درونی زمین
  6. تشکیل چشمه های آب گرم

۲۸. ضررهای آتش فشان ها را بیان کنید.

  • انتشار گازهای سمی
  • ریزش باران های اسیدی
  • ایجاد سونامی
  • ورود خاکستر و گرد و غبار به محیط
  • پخش شدن مواد شیمیایی در محیط
  • جاری شدن مواد مذاب و خراب شدن زمین ها

۲۹. ساکنان مناطق آتش فشانی چه موارد ایمنی را باید رعایت کنند؟

  • آماده ی تخیه ی سریع محل باشند
  • به یک مکان امن پناه ببرند
  • تمامی در ها و پنجره ها را ببندند
  • فاصله گرفتن از جاهای گود هنگام فوران مواد مذاب
  • حفاظت از بدن در مقابل مواد شیمیایی موجود در خاکسترهای آتش فشان

۳۰. زمین لرزه چه وقت رخ می دهد و چگونه باعث تغییر در سطح زمین می شود؟

زمین لرزه وقتی اتفاق می افتد که سنگ کره ی زمین در اثر نیروهای حاصل از درون زمین می شکند. انرژی حاصل از شکستگی سنگ کره به صورت امواج لرزه ای از داخل زمین به سطح آن می رسد و باعث تغییراتی در سطح زمین می شود.

۳۱. گفته می شود هر چه زمین، لرزهای خفیف و کوچک بیش تر داشته باشد بهتر است. چرا؟

زیرا این زمین لرزه ها باعث آزاد شدن انرژی درونی زمین شده و از وقوع زمین لرزه های بزرگ تر و شدید تر جلوگیری می شود.

۳۲. زمین لرزه درچه جاهایی خرابی بیشتری به بار می آورد؟

در جایی که خانه ها گلی و سست باشند و به طور کلی نکات ایمنی و استحکام ساختمانی در آن رعایت نشده باشد.

۳۳. اگر شعله ی حرارت زیر ظرف برنج که در حال جوشیدن است را کاهش یا افزایش دهیم چه اتفاقی می افتد؟

با افزایش شعله دانه های برنج با سرعت بیش تری جابه جا می شوند و با کاهش شعله حرکت دانه های برنج آهسته تر می شود و تعداد حباب های آبی که در اثر حرارت زیاد به وجود آمده اند هم کمتر می شود و هم کوچکتر.

۳۴. آیا آتشفشان برای انسان می تواند مفید باشد؟

بله – ۸۰ درصد مردم در پایتخت ایسلند از گرما و آب گرم طبیعی آتشفشان ها برای مصرف خود استفاده می کنند.

لینک صفحه های مهم و مرتبط و پیشنهادی سایت 

صفحه کلاس اینترنتی ما ( مومکا ) در آپارات – ورود به صفحه

کتاب علوم تجربی ششم ابتدایی ( سال تحصیلی ۱۴۰۰-۱۳۹۹ ) – دانلود

صفحه مربوط به مطالب علوم تجربی ششم ابتدایی – ورود به صفحه

ورود به کلاس اینترنتی ما (مومکا) – ورود به صفحه

ثبت نام در کلاس اینترنتی ما (مومکا) – ورود به صفحه

مقالات مرتبط

2.3 3 votes
ارزش و کیفیت مطلب
guest
10 دیدگاه ها
Inline Feedbacks
مشاهده تمام نظرات
محمد جواد بابامرادی

سلام عالی بود

علی مرزبان

عالی بود من همه رو نوشتم❤

پارسا امامعلی

خیلی ممنون بابت مطالب خیلی عالی و واقعا آموزنده

وووو

در آتش فشان خاموش هیچ گونه فعالیتی مشاهده نمی شود درست یا نا درست؟؟؟؟؟؟

ناشناس

درست

امیر

خیلی بد بود

asra

علییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییی

...

ممنون

پریا شیرازی

عالی ممنونم بابت مطالب عالی تون

شادی

خیلی عالی بود منم خیلی راحت یاد گرفتم 😉

10
0
دوست دارید عقاید خود را با دیگران به اشتراک بگذارید؟x
()
x