درس نهم فارسی خوانداری ششم ابتدایی | رنج هایی کشیده ام که مپرس | توضیح درس و حل فعالیت ها و دانش زبانی | کلاس اینترنتی ما (مومکا)

کلاس اینترنتی ما ( مومکا )  – بررسی کامل درس نهم کتاب فارسی پایه ششم ابتدایی تحت عنوان رنج هایی کشیده ام که مپرس ( زندگینامه یا بیوگرافی علامه علی اکبر دهخدا ) که شامل پاسخ فعالیت ها، معنی واژه ها و شعر ها و همچنین بررسی نکات مهم دستوری است تقدیم شما می‌شود. امید است که از آن بهره گرفته و استفاده لازم را ببرید.

درس نهم فارسی پایه ششم ابتدایی رنج هایی کشیده ام که مپرس (توضیح درس)
درس نهم فارسی پایه ششم ابتدایی رنج هایی کشیده ام که مپرس (تدریس و پاسخ فعالیت ها)

لغت نامه‌ی دهخدا

یک واژه نامه‌ی عمومی است. این لغت نامه که در حکم دایره المعارف است، به همّت استاد علی اکبر دهخدا و به کمک گروهی از متخصصان زبان و ادبیات فارسی گردآوری شده است.

این لغت نامه حاوی واژه ها، اسامی، مکان ها، گیاهان، جانداران و… است و بر اساس حروف الفبا مرتّب و چاپ شده است که در ابتدای کتاب جدولی مربوط به نشانه های اختصاری وجود دارد.

در لغت نامه‌‌ی دهخدا، حد فاصل میان لغت نامه و دایره المعارف مشخص نشده است و از این رو هم در رده‌ی دایره المعارف و هم فرهنگ هاست. حدود نیمی از کتاب، لغات است و در نقل آنها بسیاری از غلط های گذشتگان تصحیح شده است و بسیاری از لغات عربی و مواردی از لغات ترکی، مغولی، هندی،فرانسوی، انگلیسی، آلمانی، روسی و دیگر زبان های متداول در زبان فارسی نیز در این فرهنگ آمده است.

لغت نامه‌ی بزرگ دهخدا در ۱۶ جلد به چاپ رسیده است

نسخه‌ی چاپی فعلی لغت‌نامه ۶۷۲۶۵ صفحه‌ی سه‌ستونیِ قطع رحلی با حروف ریز دارد. در چاپ دوم از دوره جدید که به صورت ۱۵ جلد لغت نامه و یک جلد مقدمه به صورت رحلی چاپ شده ۲۳۹۱۱ صفحه است.

دایره المعارف

خلاصه ی مستند و قابل فهمی از مجموع اطلاعات بشری، در همه ی رشته ها یا در رشته ای معین، که به ترتیب الفبایی تنظیم شده باشد را دایرﺓالمعارف گویند. دایرﺓالمعارف را حاوی العلوم، فرهنگ علوم و فنون نیز نامیده اند.

دایره المعارف ها از نظر سطح به چند دسته‌ی ۱ کودکان، ۲ مدارس و ۳ بزرگسالان تقسیم می شوند.

از میان واژه نامه های فارسی می توان به موارد زیر اشاره کرد:
  • دایره المعارف فارسی زیر نظر غلامحسین مصاحب، در ۳ جلد.
  • فرهنگ عمید، تألیف حسن عمید در سه جلد (شامل سه بخش لغات، نام ها، امثال و حِکَم و بیست و هشت هزار لغت).
  • برهان قاطع، نوشتهٔ محمد حسین بن خلف تبریزی، در سال ۱۰۶۹ ق.، (شامل بیست هزار و دویست واژه).
  • فرهنگ الفبایی قیاسی، مهشید مشیری، انتشارات سروش (شاملِ چهل هزار واژهٔ زبان فارسی معاصر).
  • فرهنگ فَرس اسدی، اسدی طوسی (کهن ترین فرهنگ لغت فارسی).
  • فرهنگ آنندراج، اثر محمد پادشاه متخلّص به شاد، ۱۳۰۶ ق. در ۶ جلد.

علی اکبر دهخدا

علی‌اکبر دهخدا (زاده ۱۲۵۷ تهران – ۷ اسفند ۱۳۳۴ تهران)، ادیب، لغت‌شناس، سیاست‌مدار و شاعر ایرانی بود. او مؤلف و بنیان‌گذار لغت‌نامه دهخدا نیز بوده‌است.

برخی آثاری که تاکنون از وی منتشر شده است، عبارتنداز:

♦ امثال و حکم از آثار دهخدا است که در چهار جلد شامل امثال فارسی است و در کنار آنها اصلاحات و کنایات و موضوعات فراوانی را نیز نقل کرده است.

♦ فرهنگ فرانسه به فارسی که شامل لغات علمی، تاریخی، ادبی، جغرافیایی و طبی است و مرحوم دهخدا معادلهای دقیق آنها را به دست داده است و این کتاب نیز تاکنون به طبع نرسیده است.

♦ شرح حال ابوریحان بیرونی نیز از آثار دهخدا است که همزمان با سالگرد تولد بیرونی تالیف شده و به چاپ رسیده است.

♦ چرند و پرند که مجموعه مقالات انتقادی دهخداست و در صوراسرافیل چاپ شده است.

♦ دیوان اشعار که حاوی اشعار گوناگون دهخدا است.

♦ لغت نامه دهخدا که مفصل ترین کتاب لغت در زبان فارسی است و علاوه بر آن اعلام نیز با شرح و تفصیل در این کتاب آمده است. دهخدا برای تالیف این کتاب نزدیک چهل سال وقت صرف کرده و نزدیک صد نفر با وی همکاری داشته اند.

درس نهم فارسی پایه ششم ابتدایی رنج هایی کشیده ام که مپرس (پاسخ فعالیت ها و درک مطلب و دانش زبانی)

گام به گام فارسی ششم | درس نهم : رنج هایی کشیده ام که مپرس


درک مطلب (صفحه‌ی ۷۱ کتاب درسی فارسی خوانداری ششم)


۱- چرا دهخدا پایبند نام نبود؟

چون دهخدا نام را جاودانی و همیشگی نمی‌دانست.

(مرا هیچ چیز جز مظلومیت مشرق در مقابل ظالمین ستمکار مغربی به تحمّل این رنج سنگین وا نداشت؛ چه برای نان، همه‌ی راه‌ها به روی من باز بود و نام را نیز چون جاودانی نمی‌دیدم، پایبند آن نبودم)

۲- ارزش و عظمت لغتنامه‌ی دهخدا را با چه کتابی برابر نهاده‌اند؟ چرا؟

با شاهنامه‌ی فردوسی؛ چون هر دو اثر (لغتنامه دهخدا و شاهنامه‌ی فردوسی) لغات ارزشمند فارسی را در خود حفظ و ذخیره کرده اند و در حفظ و گسترش زبان فارسی نقش بزرگی را ایفا کرده اند.

(لغتنامه، مهم ترین و اساسی ترین اثر دهخدا است و بیشتر شهرت دهخدا به خاطر همین اثر اوست. بنا به باور بسیاری، چنین کار بزرگ و عظیمی را برای زبان فارسی به غیر از دهخدا، تنها فردوسی انجام داده بود. امروز در ایران به هر کتابخانه ای که برویم از تعداد مراجعه کنندگانی که در جست و جوی لغتنامه‌ی دهخدا هستند، می‌توانیم ارزش و اهمیت این کتاب را درک کنیم.)

۳- چرا دهخدا آخرین دقایق عمر خود را با غزل حافظ به پایان برد؟

چون دهخدا سراسر عمر خود را با زبان و ادبیات فارسی و آثار بزرگان گذرانده بود و در لحظات پایانی هم شعر حافظ آرامش بخش و مناسب حال او بود. دهخدا هم مثل حافظ در راه راه عشق به جایگاهی ماندگار و غیر قابل توصیف رسیده بود.

۴- چهار اتّفاق مهمّ دوران زندگی دهخدا را به ترتیب بیان کنید.

  1. در گذشت پدر در سن نه سالگی
  2. فراگیری علوم قدیم در حجره‌های مختلف و فراگیری زبان فرانسوی
  3. نوشتن لغتنامه
  4. درگذشت مادرش در میانه‌ی تالیف لغتنامه

۵- دوران تحصیل خود را با دوران تحصیل دهخدا مقایسه، و تفاوت ها و شباهت‌های آنها را بیان کنید.
شباهت: علاقه مندی به تحصیل و یادگیری علوم مختلف.
تفاوت: دهخدا در حجره‌های قدیمی تحصیل می‌کرد و من در مدرسه درس می‌خوانم. دهخدا زبان فرانسوی را هم‌زمان با تحصیل یاد گرفت و من سعی می‌کنم زبان عربی و انگلیسی را یاد بگیرم.


واژه آموزی (صفحه‌ی ۷۱ کتاب درسی فارسی خوانداری ششم)


تاکنون راه‌های مختلفی برای ساختن کلمه در زبان فارسی، فرا گرفته اید. یکی دیگر از راه های ساختن کلمه‌ی جدید، افزودن واژه‌ی «نامه» به پایان کلمه‌ی نخست است.
واژه «نامه» واژه‌ی جدید
روز + نامه = روز نامه
کار + نامه = کار نامه
دعوت + نامه = دعوت نامه
زیارت + نامه = زیارت نامه

خوانش و فهم (صفحه‌ی ۷۳ کتاب درسی فارسی خوانداری ششم)


۱- آخرین دو بیتی به چه مفهومی اشاره دارد؟بخوان و حفظ کن - صفحه 71 کتاب فارسی ششم - درس نهم - دهخدا - رنج هایی کشیده ام که مپرس - باران - کلاس اینترنتی ما - مومکا -momeka.ir

ظهور حضرت مهدی (عج)

۲- در اولین دو بیتی «بی» به چه معناست؟

به معنای «است».

۳- در کدام قسمت از خوانش مصراع «باران اجابت تو را می‌طلبم» مکث وجود دارد؟ چرا؟

بعد از «را»؛ چون قبل از آن یک گروه کلمه‌ای و بعد از آن نیز یک گروه کلمه‌ای دیگر وجود دارد.

درس نهم فارسی پایه ششم ابتدایی رنج هایی کشیده ام که مپرس (معنی شعر ها و کلمات)

معنی شعرها (ابیات) درس نهم فارسی ششم ابتدایی

معنی شعر متن درس (صفحه‌ی ۷۰ کتاب درسی فارسی خوانداری ششم)

معنی شعر بخوان و حفظ کن – باران (صفحه‌ی ۷۲ کتاب درسی فارسی خوانداری ششم)


درد عشقی کشیده‌ام ک مپرس                   زهر هجری چشیده‌‌ام که مپرس

معنی بیت: در راه و مسیر عشق دردهایی را تحمل کرده ام و زهر جدایی و هجرانی را چشیده ام که در مورد آن ها چیزی از من نپرس.

گشته‌ام در جهان و آخر کار                       دلبری برگزیده‌ام که مپرس

معنی بیت: تمام دنیا را جست و جو کرده‌ام و سرانجام دلبری انتخاب کرده ام که قابل توصیف نیست.

بی تو در کلبه‌ی گدایی خویش                   رنج‌هایی کشیده‌ام که مپرس

معنی بیت: بدون تو و در غم دوری تو در تنهایی و خلوت فقیرانه خودم رنج‌هایی را تحمل کرده ام که قابل توصیف نیست.

همچو حافظ، غریب در ره عشق                 به مقامی رسیده‌ام که مپرس

معنی بیت: مانند حافظ غریبانه در راه عشق به مقام و جایگاهی رسیده ام که قابل توصیف نیست.


خوشا آنان که الله یارشان بی             به حمد و قل هو الله کارشان بی

معنی بیت: خوش به حال کسانی که خدا یارشان است؛ کسانی که کارشان همواره و در هر حال حمد و ستایش خداوند است.

خوشا آنان که دائم در نمازند                    بهشت جاودان بازارشان بی

معنی بیت: خوش به حال کسانی که همواره در حال نماز و عبادت پروردگارند؛ بهشت ابدی دستمزدی است که به خاطر این معامله با خداوند به دست می‌آورند.

باباطاهر

خداوندا به فریاد دلم رس      کس بی کس تویی، من مانده بی کس

معنی بیت: ای خدا، به فریاد دلم برس (به درد دل من گوش کن) تو یار و یاور بی کسان هستی و من بدون کس و یاورم.

همه گویند طاهر کس نداره                  خدا یار منه چه حاجت کس

معنی بیت: همه می‌گویند که (بابا طاهر) بی کس مانده است ولی من خداوند را یار خودم دارم به همین دلیل نیازی به کس دیگری ندارم.

بابا طاهر

ای نام تو روییده به گلدان لبم         در مرحمت تو غوطه ور، روز و شب

معنی بیت: ای کسی که نام تو مانند گلی که در گلدان است مدام بر روی لبم است و در دریای لطف تو روز و شب شناورم.

در خاک طلب، بذر دعا کاشته ام                باران اجابت تو را می‌طلبم

معنی بیت: دعاهای خود را مانند دانه‌ای که برای رشد در خاک می‌کارند برای برآورده شدن به درگاه تو آورده‌ام و برآورده شدنش را از باران رحمت تو می‌طلبم.

سیّد حسن حسینی

گر آن سبز قامت، رو نماید             در باغ خدا را می‌گشاید

معنی بیت: اگر آن فردی که لباس سبز رنگ می پوشد یعنی امام زمان (عج)، ظهور کند؛ باغ زیبای زندگی مادی و معنوی الهی (اصلاح جهان) را به همه دنیا نشان می‌دهد.

تنم را فرش کردم تا بتازد             دلم را نذر کردم تا بیاید

معنی بیت: خودم را آماده کرده ام تا امام (عج) زودتر ظهور کند برای این کار سعی کردم دلم را پاک کنم

مصطفی علی پور


معنی کلمات (واژه های) درس نهم فارسی ششم ابتدایی : رنج هایی کشیده ام که مپرس


  • هجری: مربوط به هجرت پیغمبر (ص)، از مکّه به مدینه
  • مراجعه کنندگان: برگشت کنندگان،کسانی که به جایی یا چیزی برمی گردد، کسانی که برای انجام کاری در جایی حضور می یابند
  • هجری شمسی: سالی که بر مبنای گردش زمین به دور خورشید، محاسبه شده باشد.
  • طرز: شیوه، روش
  • دار و ندار: دارایی، مال و ثروت
  • صحیح: درست
  • درگذشت: فوت کرد، مرد
  • دایرهالمعارف: کتابی شامل اطّلاعاتی درباره ی علم، ادب، هنر و مانند آن ها باشد، دانش نامه
  • حجره: اتاق، خانه، غرفه
  • فراگرفتم: یادگرفتم
  • تعلیم: یاد دادن
  • اطّلاعات: خبرها، آگاهی ها، دانستنی ها
  • معلومات: مجموعه دانش ها و آگاهی ها
  • متون: جمع متن، نوشته ها
  • تکمیل: کامل کردن
  • معتبر: با اهمّیّت، قابل توجّه
  • مفصّل ترین: گسترده ترین، مشروح ترین
  • اساسی ترین: مهم ترین
  • تحقیق: بررسی کردن، پرسیدن در مورد چیزی
  • عظیمی: بزرگی
  • طِب: پزشکی
  • نقل: بازگو کردن، بیان سخن
  • از پای در آورده بود: کنایه از نابود کرده بود، کشته بود، خسته کرده بود
  • تأخیر: عقب انداختن، درنگ کردن
  • صمیمی: هم دل بودن، مهربان بودن
  • رحلت: از این دنیا رفتن، مٌردن
  • دیوان: مجموعه ی شعرهای یک شاعرکه در یک کتاب چاپ شده است.
  • رحمه الله علیها: رحمت خداوند بر آن ها باد
  • به هر نحو: به هر شکل
  • زَهر: سًم، تلخی، آزار
  • معاصر: هم دوره ی ما
  • هِجر: دوری، جدایی
  • سرشار: پٌر
  • غریب: نا آشنا، بیگانه
  • علامه: دانشمند
  • آیات: جمع آیت، نشانه ها
  • متمدن: شهرنشین
  • تمدن: زندگی شهرنشینی
  • لغت نامه: واژه نامه، فرهنگ لغت

لینک صفحه های مهم و مرتبط و پیشنهادی سایت 

صفحه کلاس اینترنتی ما ( مومکا ) در آپارات – ورود به صفحه

کتاب فارسی نگارش ششم ابتدایی ( سال تحصیلی ۱۴۰۰-۱۳۹۹ ) – دانلود

کتاب فارسی خوانداری ششم ابتدایی ( سال تحصیلی ۱۴۰۰-۱۳۹۹ ) – دانلود

صفحه مربوط به مطالب فارسی خوانداری ششم ابتدایی – ورود به صفحه

صفحه مربوط به مطالب فارسی نگارش ششم ابتدایی – ورود به صفحه

ورود به کلاس اینترنتی ما (مومکا) – ورود به صفحه

ثبت نام در کلاس اینترنتی ما (مومکا) – ورود به صفحه

مقالات مرتبط

3.8 4 votes
ارزش و کیفیت مطلب
guest
7 دیدگاه ها
Inline Feedbacks
مشاهده تمام نظرات
علی مرزبان

عالی مرسی که گفتید🖤🖤🖤🖤🖤

آی سان

عالی❤👏

هانا

عالی بود واقعا خیلی بهم کمک کرد ممنونم ازتون

هانا

عالی عالی بود مرسی واقعا خیلی بهم کمک کرد🙏🙏🙏🙏🙏🙏

دوست

چرا متن درس رو نذاشتین آخه😭😭😡😡

مرسامرادی

خیلی عالی بود
واقعا بهم کمک کرد
مرسی

۰۰۰

افتضاح

7
0
دوست دارید عقاید خود را با دیگران به اشتراک بگذارید؟x
()
x